σχιζό metropolitans #1 – Μνήμη είναι να μη χαρίζεις τίποτα στον αντίπαλο

Μοιάζει να ήταν πολλοί εκείνοι που περίμεναν πως τον περασμένο Δεκέμβρη τα πράγματα θα γίνονταν «κάπως διαφορετικά»∙ πως ο Δεκέμβρης του 2009 θα ήταν σαν τον Δεκέμβρη του 2008. Δυστυχώς, όμως, η ιστορία επαναλαμβάνεται είτε σαν φάρσα είτε σαν τραγωδία. Και παρ’όλο που αυτό είναι γνωστό από καιρό, είναι πολλές οι φάρσες και εξίσου πολλές οι τραγωδίες.

Η 6η Δεκέμβρη του ’08 και οι μέρες που ακολούθησαν είχαν σαφώς ένα στοιχείο αιφνιδιασμού. Ένα στοιχείο αιφνιδιασμού προς όλες τις μεριές∙ με την επανεμφάνιση ενός μαζικού υποκειμένου που άλλοι το αγνοούσαν και άλλοι δεν ήξεραν πώς να διαχειριστούν τα γεγονότα που παρήγαγε. Και ήταν ακριβώς ο μεγάλος αριθμός του κόσμου και η έκρηξη της συσσωρευμένης οργής πανελλαδικά (με όλο το πεδίο των κοινωνικών σχέσεων να δέχεται τους κραδασμούς) που έκανε τον Δεκέμβρη του ’08 έναν ωραίο μήνα. Έναν μήνα που δεν ανήκε σε κανέναν απ’ όλους αυτούς, οι οποίοι οραματίζονταν τον εαυτό τους ως σωτήρα, προτωπορία ή ό,τι άλλο.

Από εκεί και πέρα, όμως, κύλησε πολύ νερό στο αυλάκι και η διαδοχή των γεγονότων όλον τον υπόλοιπο χρόνο ήταν συντριπτική. «Οι αιτίες του Δεκέμβρη είναι όλες ακόμη εδώ» έλεγε μια προκήρυξη. Καλά έλεγε∙ πράγματι είναι όλες ακόμη εδώ και αυξάνονται μέρα με τη μέρα. Οι αιτίες είναι εκεί που ήταν πάντα∙ στις δουλειές, στον ήχο του ξυπνητηριού το πρώι, στα μούτρα του χαφιέ συναδέλφου, στον καθηγητη, στα στρατόπεδα και τους δρόμους. Όπως είναι και στους δολοφονημένους μετανάστες, στις σκούπες της αστυνομίας απέναντι σε ντόπιους και μη, στις επιθέσεις των φασιστών, στους μισθούς που γίνονται όλο και μικρότεροι.

Το να θέλει, λοιπόν, ο κάθε αντι- να επαναληφθεί μια ορισμένη κατάσταση είναι καταρχήν θετικό∙ το να περιμένει πως κάτι τέτοιο θα γίνει απλώς και μόνο επειδή το ημερολόγιο δείχνει το ίδιο νούμερο κάτω από τον ίδιο μήνα, είναι τουλάχιστον αυτοκαταστροφικό. Άραγε ήδη από πέρυσι, δεν φάνηκαν και τα όρια πολλών πραγμάτων; Δεν φάνηκε η ανικανότητα να εμφανιστούν οργανωτικά σχήματα που θα πάρουν τα «γεγονότα» και θα τα μετατρέψουν σε ένα διαρκές επιθετικό κίνημα; Δεν φάνηκε η ανικανότητα να συντεθούν οι διαφορετικότητες που συναντιόντουσαν μεν στον δρόμο αλλά δεν συναντιόντουσαν πουθενά αλλού; Δεν φάνηκε η πολιτική ανυπαρξία;

Για πολύ καιρό, το μυαλό του κάθε αντί- δεν μπορούσε να σκεφτεί πώς θα μπορέσει να βρεθεί σε κάτι που θα είναι πέρα από τον «Δεκέμβρη». Γι’ αυτό και ένα χρόνο μετά κανείς δεν ήταν σε θέση να εκφράσει κάτι παραπάνω από την επιθυμία επανάληψης, αφού δεν είχε καταφέρει να αντιληφθεί έγκαιρα πότε σταμάτησε η όλη έκρηξη.

Πράγματι, η φετινή 6η Δεκέμβρη, για όσους βρεθήκαμε εκεί, δεν είχε καμία σχέση με την περσινή. Και δεν προκάλεσε καμία έκπληξη σε κανέναν. Ο κόσμος πολύς, αλλά όχι τόσος όσος θα έπρεπε. Οι γνωστοί αριστεροί, οι γνωστοί αντιεξουσιαστές, οι μπάτσοι (μόνο αυτοί ήταν όντως πολλοί). Σε μια πόλη που ολόκληρη απέπνεε αστυνομοκρατία, μια αίσθηση τρόμου και «να τελειώνουμε» επικρατούσε πάνω από τα κεφάλια. Τα βήματα ολονών γρήγορα.

Και πώς αλλιώς, αφού η αντιεξέγερση ξεκίνησε μαζί με την εξέγερση; Και έχει κάνει πολλά βήματα τόσο σε ιδεολογικό όσο και σε στρατιωτικό επίπεδο. Όχι όμως αρκετά, είναι η αλήθεια. Γιατί όποιος ήταν οργισμένος παρέμεινε οργισμένος. Όποιος ήταν έτοιμος να κατέβει στο δρόμο, ακόμη έτοιμος είναι. Όποιος δεν αντέχει άλλο τη ζωή που του προσφέρουν, εξακολουθεί να θέλει να συγκρουστεί μαζί της. Οι δρόμοι της Ελλάδας μοιάζουν συχνά με τεντωμένα σκοινιά∙ το μυρίζεις στον αέρα, το βλέπεις στα βλέμματα. Οι οργισμένες μειοψηφίες που κατέβηκαν στο δρόμο σπέρνοντας το φόβο στους «από πάνω» υπάρχουν ακόμη και καιροφυλαχτούν. Τίποτα δεν μπορεί να προδικάσει τη μορφή που θα πάρει η επόμενη εμφάνισή τους. Θα είναι μαζική κάθοδος στους δρόμους; Θα είναι έκρηξη στους χώρους της δουλειάς; Θα είναι άνθιση των κινημάτων; Θα είναι μαζικές συγκρούσεις; Τίποτα δεν μας λέει πως τα πράγματα θα πάρουν την τροπή του περασμένου Δεκέμβρη∙ τίποτα δεν μας λέει, όμως, και το ανάποδο. Το ερώτημα είναι το εξής: Εμείς θα είμαστε εκεί, ως δυναμική, λόγος, ρεαλιστική πρόταση αυτοοργάνωσης και ταξικού μίσους; Ή θα τρέχουμε ξαφνιασμένοι να προλάβουμε αυτά που για άλλη μια φορά θα μας έχουν ξεπεράσει;

Η μνήμη, η ταξική μνήμη, είναι κάτι πολύ διαφορετικό από αυτό που συνηθίζουμε να αποκαλούμε σε αυτά τα μέρη επέτειο. Μνήμη είναι να μη χαρίζεις τίποτα στον αντίπαλο, να διδάσκεσαι από τα λάθη σου και να αναγνωρίζεις τα θετικά. Μνήμη είναι η συνείδηση πως πίσω από τον ατομισμό και την ανιστορικότητα προκύπτει ένα κοινό παρελθόν∙ κοινό γιατί οι μοίρες μας είναι κοινές. Η μνήμη είναι ένα σημαντικό ταξικό καθήκον.

——————————————————

Τον Νοέμβρη του ’74, ένα χρόνο μετά την εξέγερση του «Πολυτεχνείου» δηλαδή, έγιναν δύο πορείες. Η μία πραγματοποιήθηκε στις 24, από την καθεστωτική αριστερά και τους παρατρεχάμενους, οι οποίοι ανέβαλαν τον «εορτασμό» εξαιτίας των εκλογών που είχαν οριστεί για τις 17. Η δεύτερη, με σαφώς λιγότερο κόσμο από αυτήν της 24ης, αλλά παρόλ’ αυτά με κάποιες δεκάδες χιλιάδες διαδηλωτές, έγινε στις 15. Η πορεία αυτή δεν κατευθύνθηκε προς την αμερικανική πρεσβεία∙ πήγε στην Καισαριανή. Χωρίς Αμερικάνους, χωρίς εθνική συμφιλίωση, χωρίς επέτειο. Τελικά, πράγματι το ’09 δεν ήταν ’74.


Αρέσει σε %d bloggers: