σχιζό metropolitans #3 – Η ανεργία μου χτύπησε την πόρτα

Υπομονή. Κάθε εμπόδιο για καλό

 

Το να ψάχνει κανείς για δουλειά δεν είναι και το καλύτερο πράγμα στον κόσμο, πόσο μάλλον που τον τελευταίο καιρό έχει γίνει πραγματικά δύσκολο. Τα Αβάδιστα-Αβασάνιστα-Αβίαστα ήταν και είναι τόσο γελοία που και σε μικρό παιδί να τα έλεγες θα έβαζε τα γέλια. Οι καιροί βέβαια δεν είναι ούτε για γέλια, ούτε για κλάματα. Η τελευταία όξυνση της παγκόσμιας καπιταλιστικής κρίσης επιτάχυνε μηχανισμούς που βρίσκονταν εδώ και πολύ καιρό σε κίνηση. Αν αυτή τη στιγμή μπορούμε να δούμε το μηχανισμό παραγωγής ανέργων και υποτίμησης της εργατικής δύναμης στην πλήρη έκτασή του είναι ακριβώς εξαιτίας αυτού του «καταλύτη». Η διόγκωση της ανεργίας αποτελεί μέρος της συνολικής επίθεσης κατά της εργατικής τάξης στην Ελλάδα. Η κατάληξη είναι μία: Για να βρεις δουλειά πρεπει να είσαι φθηνός.

Το κράτος, ως ο συλλογικός εκφραστής των αφεντικών, οργανώνει και θέτει σε εφαρμογή όσα κάθε μεμονωμένο αφεντικό, αν και θα ήθελε, δεν θα μπορούσε να επιβάλλει. Οι καταργούμενες αποζημιώσεις των απολύσεων, οι μειώσεις των μισθών και των συντάξεων, η ανασφάλιστη εργασία των νέων σε καθεστώς μαθητείας με μισθούς κάτω από τη συλλογική σύμβαση της εργασίας διαμορφώνουν μια φθηνή πηγή ελαστικού εργατικού δυναμικού. Αυτό που βλέπουμε να συμβαίνει, μεταξύ των άλλων, είναι η επισφράγηση καταστάσεων που ήδη ίσχυαν σε μεγάλη έκταση στην αγορά εργασίας.

Και εμείς όλοι μαζί να κάνουμε λίγο υπομονή, να σκύψουμε λίγο ακόμα το κεφάλι και όλα αυτά θα περάσουν. Σαν σε κακό όνειρο. ‘Ωσπου να γίνουμε ξανά ανταγωνιστικοί, να παράγουμε φθηνά προϊόντα και να σώσουμε τις τράπεζές μας και την εθνική μας οικονομία. Πειθάρχηση της εργασίας ως αποτέλεσμα της έκτακτης ανάγκης, λέγεται αυτό αν δεν κάνουμε λάθος.

 

Τι είναι όμως η ανεργία; Η ανεργία δεν αποτελεί απλώς επίπτωση της τεχνολογικής προόδου, αλλά εργαλείο για την απορύθμιση και ελαστικοποίηση των εργασιακών σχέσεων. Άνεργοι φυλακισμένοι της στατιστικής και της διοικητικής κατηγορίας της ανεργίας. Νούμερα που μπορούν να λένε ότι θέλουν. Ποσοστά, πίνακες και πάει λέγοντας… Οι αναλύσεις αυτού του είδους βασίζονται στη ποσοτική ερμηνεία του φαινομένου. Τι είναι ο άνεργος; Είναι απλά και μόνο αυτός που δεν μπορεί να βρει δουλειά (λόγω έλλειψης προσόντων), είναι το περίσσευμα που λειτουργεί εκφοβιστικά για όσους εργάζονται; Είναι μια κατάσταση, μια κυκλική εναλλαγή μεταξύ της εργασίας και της ανεργίας; Το φαινόμενο δεν αφορά πλέον έναν περιορισμένο κύκλο ανέργων αλλά εν δυνάμει κάθε εργαζόμενο και προφανώς βαθαίνει και επεκτείνεται μέσα στην παρούσα κρίση του συστήματος.

Η ανεργία δεν αποτελεί απλώς ένα σύμπτωμα του καπιταλισμού, αλλά απαραίτητο ζωτικό στοιχείο του. Ο καπιταλισμός δεν προξενεί “κατά λάθος” την ανεργία, επιβιώνει χάρη σ’ αυτή. Ο καπιταλισμός χρειάζεται την ανεργία. Αποτελούν όλα αυτά το λειτουργικό του σύστημα. Το κράτος και τα αφεντικά νοιάζονται για την καταπολέμηση της ανεργίας διά της υποτίμησης της εργασίας. Ωστόσο, αν και το κράτος επωφελείται από την φθηνή εργασία, η διογκούμενη ανεργία μακροπρόθεσμα αποτελεί πρόβλημα για τα αφεντικά. Γιατί ποιος θα αγοράσει τα προϊόντα και τι θα κάνουν όλοι αυτοί που μένουν χωρίς δουλειά; Και σίγουρα οι “λύσεις” που θα βρει όσο εμείς μένουμε με τα χέρια σταυρωμένα θα είναι εναντίον μας.

 

Άνεργος μπορεί, ρατσιστής ποτέ

 

Τα υψηλά ποσοστά ανεργίας οδηγούν σε ένα διάχυτο φόβο ανάμεσα στους εργαζόμενους. Ο κάθε εργαζόμενος βλέπει στο πρόσωπο των ανέργων το δικό του μέλλον, έχει μια αίσθηση πως σύντομα θα βρεθεί στην ίδια μοίρα. Ακόμη πιο επικίνδυνη προοπτική είναι εκείνη η οποία θέτει τους εργαζόμενους αντιμέτωπους μεταξύ τους, χωρίζοντάς τους σε αυτούς που έχουν εργασία και σ’ αυτούς που προσπαθούν να βρουν εργασία. Το προλεταριάτο τεμαχίζεται σε ειδικές κατηγορίες· νέοι, γυναίκες, γέροι, ντόπιοι ή μη. Σπάει η συλλογικότητα της εργατικής τάξης, τα αιτήματα γίνονται αμυντικά, εντατικοποιούνται οι ρυθμοί εργασίας εφόσον υπάρχει ο κίνδυνος της απόλυσης. Η διαπραγματευτική δύναμη των εργαζομένων παίρνει την κάτω βόλτα. Η ατομική προσπάθεια για ανέλιξη εις βάρος όλων γίνεται ατομική προσπάθεια επιβίωσης εις βάρος όλων. Το “εγώ δεν είμαι σαν όλους τους άλλους”, και το “οι ξένοι μας παίρνουν τις δουλειές”, ακούγεται όλο και πιο συχνά. Λες και δεν είμαστε ένα πράγμα η εργατική τάξη, δεν είμαστε ένα πράγμα οι άνεργοι, αλλά πολλά.

Κι έτσι θα είναι τα πράγματα, όσο οι λύσεις παραμένουν ατομικές.

—————————————————————————————————————————————————————

Ν: …Τελευταία πάντως εγώ κυνηγάω τις αγγελίες “νέος με μηχανάκι” που τελικά είναι ένας μισθός και για τους δύο.

Τ: Για τις αγγελίες έχω να πω πως αγοράζεις εφημερίδα, στις δέκα παίρνεις διάφορα τηλέφωνα και η δουλειά έχει ήδη κλείσει…φαντάζεσαι λοιπόν πόσοι περιμένουν γι’αυτή.

Ν: Τώρα τελευταία βλέπεις και διάφορα τρελά στις αγγελίες π.χ. “ζητείται νέος με μηχανάκι που να γνωρίζει αγγλικά, γαλλικά και γραφομηχανή”.

Προχθές τηλεφωνάω σε μια και με ρωτούν το κυβισμό της μηχανής μου. Του απαντάω πενηντάρι. Δεν κάνεις μου λένε. Αυτά. Δύσκολοι καιροί για πενηντάρια.

Συνέντευξη με νέους ανέργους, Περιοδικό Ρήξη, τεύχος 10, Μάρτης 1983.

 

Τριάντα χρόνια παρά κάτι, οι αγγελίες δεν έχουν χάσει κάτι από την “τρέλα” τους, το ζητείται νέα, εμφανίσιμη, με laptop και δικό της μεταφορικό μέσο είναι πλέον η καινούρια μόδα.


Αρέσει σε %d bloggers: