σχιζό metropolitans #7 – Ψαρεύοντας χρόνο στην Ανατολική Μεσόγειο

Μέσα στη θολούρα της κρίσης μπορεί να λείπουν τα πάντα (αυτόνομες δομές της εργατικής τάξης, θέσεις μάχης και ανάλυση του κόσμου από ταξική σκοπιά και τόσα άλλα) περισσεύουν, όμως, οι φωνές που κάνουν λόγο για «εξάρτηση» του ελληνικού κράτους από τις «Μεγάλες Δυνάμεις». Για άλλη μια φορά, ακολουθείται η πεπατημένη και ο εχθρός αναζητείται στους κακούς Γερμανούς, τους κακούς Γάλλους και όποιους άλλους θέλουν «να μας πιουν το αίμα», με το ελληνικό κράτος να παίρνει το απαραίτητο συγχωροχάρτι για να συνεχίζει με τις μικρότερες (αν όχι μηδενικές) ενοχλήσεις την πορεία του. Μια πορεία που συμπυκνώνεται στην προσπάθεια να τα κουτσοβγάλει (ειδικά τώρα που βρίσκεται με την πλάτη στον τοίχο) αναζητώντας πολιτικές λύσεις στα οικονομικά του προβλήματα. Παρακάτω θα αναφερθούμε σε μια από αυτές τις πολιτικές λύσεις και συγκεκριμένα στη συμμετοχή του ελληνικού κράτους στα διεθνή πολεμικά μπλοκ και το πλασάρισμά του στους ανταγωνισμούς που έχουν αναθερμανθεί το τελευταίο διάστημα στη γειτονιά του (και όλα δείχνουν πως θα έχουν μέλλον).

 

Τρικλοποδιές στο Αιγαίο

 

Η Ανατολική Μεσόγειος είναι σήμερα για το στριμωγμένο ελληνικό κράτος μια «ευκαιρία» να υπενθυμίσει σε όλους τους ενδιαφερόμενους πως διαθέτει μαγαζί γωνία και πως είναι πρόθυμο να διαπραγματευτεί την τιμή του ενοικίου. Στις ανακατατάξεις που επέφεραν οι αραβικές εξεγέρσεις του προηγούμενου χειμώνα, αλλά και στις πρόσφατες εντάσεις λόγω των ερευνών του κυπριακού κράτους για την εξόρυξη φυσικού αερίου στο Αιγαίο, το ελληνικό κράτος βλέπει ένα δώρο εξ’ ουρανού. Γιατί, φυσικά, γνωρίζει ότι δεν είναι σε θέση να παίξει πρωταγωνιστικό ρόλο και να επηρεάσει με τρόπο καθοριστικό τις εξελίξεις, αλλά γνωρίζει επίσης ότι οι διευκολύνσεις που μπορεί να προσφέρει στους συμμάχους του είναι γι’ αυτούς αναγκαίες. Σε μια ομάδα, άλλωστε, οι ακριβοπληρωμένοι και πρωτοκλασάτοι παίκτες δεν θα μπορούσαν να αποδώσουν τα μέγιστα, αν δεν είχαν τους φροντιστές να παρέχουν τις υπηρεσίες τους και να τακτοποιούν όλες τις μικροδουλειές (και βρωμοδουλειές)…

 

Όταν, λοιπόν, όλοι υποτιμούν (και δεν αναφερόμαστε στους διεθνείς οίκους αξιολόγησης) το ελληνικό κράτος, από τη μια μεριά οι δεξιοι που θεωρούν ότι η ελληνική αστική τάξη δεν παίρνει αρκετές πρωτοβουλίες (είναι σα να λέμε κάπως νωθρή…) προκειμένου να απαλαγεί από τα περίφημα «βαρίδια του παρελθόντος» και από την άλλη οι αριστεροί που δεν σταματάνε να αντιμετωπίζουν τα ελληνικά αφεντικά και τους πολιτικούς τους προϊστάμενους ως «προδότες» και «ξεπουλημένους στο 4ο Ράιχ», μήπως θα έπρεπε να ανησυχούμε λίγο παραπάνω με αυτού του είδους την ομοφωνία∙ με αυτή τη συστράτευση που σφίγγει όλο και πιο πολύ την αλυσίδα γύρω από το λαιμό της εργατικής τάξης; Γιατί, εντάξει, θα μπορούσαμε να αστειευόμαστε με την «αχαριστία» που επιδεικνύουν οι προαναφερθέντες απέναντι σε ένα κράτος που μέσα σε τόσο μικρό χρονικό διάστημα έχει επιφέρει τόσο συντριπτικά πλήγματα στην εργατική τάξη ή με το σκάλωμά τους να αποκαλούν «άβουλη» μια αστική τάξη που καταφέρνει να μετατρέπει τη δική της κρίση σε κρίση της εργασίας χωρίς (μέχρι στιγμής) να τα έχει βρει σκούρα. Η κατάσταση, όμως, δεν αφήνει και πολλά περιθώρια για γέλια.

Γιατί εδώ έχουμε να κάνουμε με τον σκληρό πυρήνα των επιλογών ενός κράτους που βρίσκεται σε δύσκολη θέση και, προφανώς, είναι αναγκασμένο να διαφημίσει την πραμάτεια του όσο καλύτερα γίνεται. Και στην προκειμένη περίπτωση δεν σταματάει να παρουσιάζεται ως θιγμένο (από κοινού με το κυπριακό κράτος) από την τουρκική «προκλητικότητα». Σε μια χρονική στιγμή που το τουρκικό κράτος διεκδικεί για τον εαυτό του έναν αναβαθμισμένο ρόλο στην περιοχή, εμφανιζόμενο ως εγγυητής της σταθερότητας και βάζοντας τρικλοποδιές στη συντονισμένη προσπάθεια Ισραήλ-Κύπρου-Ελλάδας να το απομονώσουν κατά το δυνατόν περισσότερο, η ελληνική πλευρά παρουσιάζει το Αιγαίο ως ελληνική λίμνη, όπου «φυσικά» έχει αναφαίρετα δικαιώματα και γι’ αυτό διεκδικεί μια ΑΟΖ που ξεφεύγει από κάθε «λογική»1. Το τουρκικό κράτος, βέβαια, διεκδικεί έναν τέτοιο ρόλο έχοντας ήδη από το 2003 (και με την άρνησή του να προσφέρει διευκολύνσεις για τον πόλεμο των δυτικών εναντίον του Ιράκ) «κάνει νερά» στη συμμαχία του με τις ΗΠΑ∙ έχοντας κόψει τα πολλά πολλά με το Ισραήλ μετά τη δολοφονική επίθεση των ισραηλινών δυνάμεων στο τουρκικό πλοίο Μαβί Μαρμαρά που μετέφερε ιατροφαρμακευτικό υλικό και κατευθυνόταν στη Γάζα τον Μάη του 2010∙ έχοντας δει στις αραβικές εξεγέρσεις και στις νέες ισορροπίες που ακόμα διαμορφώνονται στη Βόρεια Αφρική και τη Μέση Ανατολή «νέες προοπτικές». Σε τελική ανάλυση, το τουρκικό κράτος μοιάζει να έχει ασκηθεί σε κάποιου είδους «στρατηγική υπομονή» όλα αυτά τα χρόνια. Κάτι που δεν μπορεί να αγνοηθεί από κανέναν.

 

Ορίστε πώς ο «σεμνότατος» κύριος Λαμπρινίδης τοποθετείται επ’ αυτού: «Δεν υπάρχει καμία αμφιβολία ότι προφανώς μια οικονομική ευρωστία βοηθά την εξωτερική πολιτική, αλλά ακριβώς επειδή έχουμε κρίνει, και έχω κρίνει, και έχει κρίνει ο Πρωθυπουργός πρωτίστως, ότι δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να επιτραπεί το εθνικό συμφέρον είτε να υπονομευτεί στην πράξη είτε να θεωρηθεί, να αμφισβητηθεί, να ονειρευτεί κάποιος ότι θα μπορούσε να το υπονομεύσει, είμαστε πιο εξωστρεφείς στην εξωτερική πολιτική, παρόντες παντού2». Κι ενώ ο οποιοσδήποτε άκουγε τον υπουργό Εξωτερικών να πετάει παρόμοιες μεγαλοστομίες, θα είχε κάθε δίκιο να του πει «καλά, χαλάρωσε και λίγο», θα είχε, νομίζουμε, ακόμα μεγαλύτερο δίκιο να διακρίνει την «αίσθηση του κατ’επείγοντος»∙ την πιεστική ανάγκη του ελληνικού κράτους να δηλώσει ότι «είμαστε πιο εξωστρεφείς» και «παρόντες παντού» ακόμα κι αν κάτι τέτοιο δεν ισχύει.

 

«Δημοκρατία» υπό πίεση

 

Το ζήτημα εδώ δεν είναι να κάνουμε εικασίες για το ποιος θα επικρατήσει στη «σκυταλοδρομία» της Ανατολικής Μεσογείου. Δεν έχουμε καμία διάθεση να μιμηθούμε την Πυθεία και άλλωστε μας φαίνεται πως οι διακρατικοί ανταγωνισμοί δεν αποτελούν (αναγκαστικά) πεδία μαχών όπου οι αντίπαλοι εξοντώνονται μια κι έξω. Αν, λοιπόν, αξίζει να αναγνωρίσουμε ένα ζήτημα, αυτό δεν είναι άλλο από το γεγονός ότι ο ελληνικός καπιταλισμός, παρόλο που ζορίζεται και ξεπροβάλλει κάπως αγχωμένος λόγω της οικονομικής κρίσης, διαθέτει μια ανεκτίμητη πολυτέλεια∙ την πολυτέλεια να προχωράει στην πλέον σκληρή εκμετάλλευση της εργατικής τάξης στο εσωτερικό του και ταυτόχρονα να μη χάνει (ή έστω να προσπαθεί να μη χάνει) τις ευκαιρίες που εμφανίζονται στη γειτονιά του. Αυτή η ενοποιημένη επιθετική πολιτική εντός και εκτός των συνόρων είναι κομμάτι του σύγχρονου ολοκληρωτισμού∙ του φασισμού χωρίς σβάστικα που καλπάζει με ταχύτατους ρυθμούς στα χρόνια της παγκόσμιας καπιταλιστικής κρίσης. Γιατί οι αρμοδιότητες του κράτους ως κόμματος των αφεντικών συνεχώς αυξάνονται∙ γιατί η διαχείριση της εργασίας και κατ’ επέκταση όλων των πτυχών της καθημερινής ζωής πραγματοποιούνται με όλο και πιο στρατιωτικοποιημένες μεθόδους. Και είναι ακριβώς αυτή η ενοποιημένη, επιθετική πολιτική που περνάει στα ψιλά∙ που δεν προκαλεί καμία αντεθνική και αντιπατριωτική κινητοποίηση και καμία πορεία με κατεύθυνση το υπουργείο Εξωτερικών. Και είναι τέτοιου μεγέθους η ήττα της εργατικής τάξης (με τις συνέπειες της οποίας αναμετρώνται τόσα χρόνια πρώτα και κύρια οι μετανάστες εργάτες και ήδη έχει αρχίσει να τις λούζεται και ένα μεγάλο κομμάτι των ντόπιων εργατών και εργατριών) που ενώ δέχεται τη μια κατραπακιά μετά την άλλη και βλέπει την εξαθλίωση να της κλείνει όλο και πιο αποφασιστικά το μάτι, τής φαίνεται κάπως εξωπραγματικό το να συνδέσει τα όσα συμβαίνουν εντός με τα όσα συμβαίνουν εκτός. Έλα, όμως, που δεν υπάρχουν δύο μέτρα και δύο σταθμά. Έλα, όμως, που κάποιος ο οποίος εξοργίζεται επιλεκτικά με ορισμένες κινήσεις των αφεντικών και των πολιτικών τους εκπροσώπων («αθωώνοντας» κάποιες άλλες), δεν μπορεί να έχει αξιώσεις η οργή του αυτή να βρει τον πραγματικό στόχο. Γιατί όταν ακονίζονται τα μαχαίρια του ελληνικού ιμπεριαλισμού, όποιος έχει βουλώσει τα αυτιά του με το γαλανόλευκο πατσαβούρι μάλλον δεν έχει και πολλές ελπίδες να πάρει χαμπάρι το παραμικρό.

 

 

 

Πλαίσιο

 

Ο αριστερός στυλοβάτης του καπιταλισμού

 

Η ικανότητα του ΚΚΕ να κάνει το άσπρο μαύρο παραμένει εντυπωσιακή, αφού μάλλον εκεί κρίνεται ο καλός σταλινικός∙ στην ικανότητα, δηλαδή, να μιλάει σαν αφεντικό αλλά να περνιέται (ευτυχώς όχι από όλους) για εργάτης. Γιατί τι άλλο κάνει ο δημοσιογράφος του Ριζοσπάστη που αναφερόμενος στα όσα συμβαίνουν στην Ανατολική Μεσόγειο μπορεί να προμοτάρει τα «δικαιώματα της Κύπρου» (που είναι κι αυτά, ως γνωστόν, αναφαίρετα όπως εκείνα της Ελλάδας) και να καταγγέλει την «κακή» τουρκική αστική τάξη, αλλά να το βουλώνει για την «καλή» ελληνική αστική τάξη;

«Οι αυταπάτες περί «συμμαχιών» και αξιοποίησης των ενδοϊμπεριαλιστικών ανταγωνισμών, τις οποίες μεθοδικά καλλιεργεί και η ελληνική κυβέρνηση, προβάλλοντας τη στρατηγική συνεργασία με το Ισραήλ, δεν οδηγούν πουθενά αλλού, παρά μόνο στην πιο βαθιά εμπλοκή στους ιμπεριαλιστικούς σχεδιασμούς και είναι παιχνίδι με τη φωτιά. Το Ισραήλ και βέβαια οι ΗΠΑ δεν αποτελούν «στηρίγματα» ούτε των κυριαρχικών δικαιωμάτων της Κύπρου». Αξιοποιούν τις ενεργειακές επενδύσεις σαν μοχλό, για να επιβληθεί το νέο «σχέδιο Ανάν», όπως φαίνεται κι από τη θέση «να μοιραστούν οι πηγές ενέργειας του νησιού ισόνομα, στο πλαίσιο συνολικής λύσης του Κυπριακού.

Σε ό,τι αφορά επίσης την αστική τάξη της Τουρκίας, που τώρα έχει ντυθεί με την «προβιά» του «υπερασπιστή» των Παλαιστινίων, παίζει ιδιαίτερα επιθετικό ρόλο στην περιοχή, όπου, εκτός από την παράνομη κατοχή μεγάλου μέρους της Κύπρου, συμμετέχει ενεργά στην «αντιπυραυλική ασπίδα» των ΗΠΑ – ΝΑΤΟ, στην ιμπεριαλιστική επέμβαση στη Συρία, στον πόλεμο κατά της Λιβύης, μεθοδεύει ενέργειες κατά του Ιράν κ.ά»3.

Κι όμως∙ σε άλλες εποχές, στα χρόνια του Μεσοπολέμου, το οργανωμένο κομμάτι της εργατικής τάξης ήταν σε θέση να αντιληφθεί ότι τα όσα έκανε το ελληνικό κράτος προς τα έξω ήταν τόσο σημαντικά όσο αυτά που έκανε προς τα μέσα και καθόλου δεν μάσαγε τα λόγια του. Είναι χαρακτηριστική η οξυδέρκεια με την οποία έβλεπαν τα πράγματα οι ενταγμένοι στο ΚΚΕ στις αρχές της δεκαετίας του ’30 και συγκεκριμένα το 1932:

«Ο ελληνικός όπως και ο διεθνής ιμπεριαλισμός προσανατολίζονται σήμερα προς τον πόλεμο και κυρίως την αντισοβιετική επέμβαση, ολοένα και πιο πολύ ζητώντας διέξοδο από την κρίση. Σήμερα δεν μπορούμε να μιλάμε για κίνδυνο πολέμου, αλλά για πόλεμο που άρχισε ήδη. Γι’ αυτό το ζήτημα της πάλης κατά του πολέμου, που σημαίνει ανήκουστες καταστροφές για τις εργαζόμενες μάζες, ενδιαφέρει εξίσου τις εργαζόμενες μάζες με τις άμεσες διεκδικήσεις»4.

1 Επικαλούμενες το Καστελόριζο, οι ελληνικές αρχές προσπαθούν να πείσουν τους πάντες ότι μια κουκίδα στον χάρτη έχει αναλογικά μεγαλύτερα δικαιώματα από μια χώρα 70 και πλέον εκατομμυρίων κατοίκων, όπως η Τουρκία.

2 Αυτά δήλωσε ο υπουργός Εξωτερικών, κύριος Λαμπρινίδης, στις 19 Οκτώβρη του 2011 στη συνεδρίαση της Επιτροπής Εξωτερικών και Άμυνας της Βουλής.

3 «Ανατολική Μεσόγειος. Παιχνίδια με τη φωτιά στην ιμπεριαλιστική σκακιέρα», του Κυριάκου Ζηλάκου, Ριζοσπάστης, 02/10/2011.

4 «Το ΚΚΕ – Επίσημα κείμενα», Σύγχρονη Εποχή, τόμος τρίτος, σελ. 400-401.


Αρέσει σε %d bloggers: